Nội thất phòng thờ cao cấp: bố trí, chọn đồ gỗ và ánh sáng

Phòng thờ là căn phòng ít người ra vào nhất trong biệt thự, nhưng lại là nơi gia chủ cân nhắc lâu nhất khi làm nội thất. Một bộ nội thất phòng thờ cao cấp không cần nhiều món. Nó cần đúng món, đặt đúng cao độ, làm từ gỗ tốt và chạm kỹ, để cả gian phòng trang nghiêm mà vẫn ấm. Phần tiếp theo nói về cách bố trí, chọn đồ gỗ, ánh sáng và vài kinh nghiệm M.O rút ra khi làm phòng thờ cho các biệt thự tân cổ điển.

Vị trí và bố cục phòng thờ trong biệt thự

Phòng thờ thường đặt ở tầng cao nhất, nơi yên tĩnh và không có phòng ngủ hay khu vệ sinh nằm phía trên. Bàn thờ dựa lưng vào bức tường đặc, không dựa vào vách kính hay tường có đường ống nước phía sau.

Bố cục hợp nhất với tinh thần trang nghiêm là đối xứng. Bàn thờ đặt chính giữa bức tường chính, hai bên là vách ốp hoặc đôn, đèn, lọ hoa cân nhau. Ở công trình biệt thự tân cổ điển Quận 7 mà M.O bàn giao, phòng thờ trên tầng cao nhất dùng một bộ vách chạm đối xứng phủ kín tường sau bàn thờ, hai đôn gỗ đặt cân hai bên, sàn để trống phía trước cho người lễ đứng.

Khoảng trống phía trước bàn thờ quan trọng không kém đồ thờ. Nên chừa đủ chỗ cho cả gia đình đứng hoặc quỳ trong ngày giỗ, Tết mà không phải xếp hàng dọc.

Những món chính trong nội thất phòng thờ cao cấp

Án gian và sập thờ

Nhiều nhà miền Bắc và nhà có nếp thờ truyền thống dùng bộ án gian đặt phía sau, cao hơn, và sập thờ hoặc bàn thờ thấp đặt phía trước. Án gian là nơi đặt bát hương, bài vị; bàn phía trước để đặt lễ. Chênh lệch cao độ giữa hai tầng giúp người đứng lễ nhìn thấy bát hương mà không bị đồ lễ che khuất.

Bàn thờ một tầng

Với phòng thờ có diện tích vừa phải hoặc căn hộ, một bàn thờ dài, sâu đủ đặt bát hương, ảnh thờ và đồ lễ là lựa chọn gọn. Mặt bàn nên ở khoảng ngang ngực người đứng để thắp hương thoải mái.

Vách ốp, cuốn thư và đôn

Vách gỗ chạm phía sau làm nền cho bàn thờ, che bớt sự trống của bức tường lớn. Cuốn thư, hoành phi treo phía trên. Đôn đặt hai bên để đèn hoặc lọ hoa. Các món này nên làm cùng một bộ, cùng màu sơn và cùng mẫu hoa văn với bàn thờ.

Chọn gỗ, hoa văn và màu sơn

Đồ thờ đứng một chỗ nhiều chục năm, ít được dịch chuyển hay thay mới. Vì vậy phôi gỗ tự nhiên phải sấy kỹ, mộng ghép chắc, lớp sơn phủ kín cả mặt sau và mặt đáy để gỗ không hút ẩm lệch.

Hoa văn phòng thờ Việt hay dùng tứ linh, tứ quý, hoa sen, chữ thọ. Trong biệt thự tân cổ điển, nhiều gia chủ chọn cách kết hợp: bàn thờ giữ hoa văn truyền thống, còn vách ốp và khung cửa phòng dùng phào chỉ, cột chạm theo ngôn ngữ châu Âu để khớp với phần còn lại của ngôi nhà. Điều cần tránh là trộn hai hệ hoa văn trên cùng một món đồ.

Màu sơn phổ biến là cánh gián, nâu trầm hoặc đỏ son, có thể điểm dát vàng ở các khối chạm. Màu đậm giúp gian thờ ấm và sâu, đồng thời ít lộ vết khói hương theo thời gian.

Kích thước và thước Lỗ Ban

Hầu hết gia chủ muốn bàn thờ, án gian và khám thờ có kích thước rơi vào cung tốt trên thước Lỗ Ban 38,8 cm (thước dùng cho đồ thờ). Nên chốt số đo ngay ở bước bản vẽ: chọn khoảng kích thước hợp phòng trước, rồi dịch vài centimet để rơi vào cung đỏ, tránh ép số làm lệch tỉ lệ. Cao độ mặt bàn so với sàn và phần trống phía trên bát hương cũng cần tính, để bát hương không quá sát trần và khói hương có chỗ thoát.

Ánh sáng và thông gió

Ánh sáng phòng thờ nên dịu và ấm. Một đèn chùm hoặc đèn trần ở giữa phòng cho ánh sáng chung, đèn hắt nhẹ phía sau vách chạm để tạo chiều sâu, và đèn thờ trên bàn. Tránh đèn trắng lạnh chiếu thẳng vào ảnh thờ vì gây chói và làm màu gỗ trông xám.

Khói hương bám lên trần và đồ gỗ theo thời gian. Phòng thờ cần có cửa sổ hoặc quạt hút thông gió, nhưng không để gió thổi thẳng vào bát hương. Bề mặt gỗ được phủ sơn bảo vệ kín sẽ dễ lau sạch muội hơn.

Phòng thờ cho gia đình Công giáo

Không phải biệt thự nào cũng có bàn thờ gia tiên theo lối truyền thống. M.O cũng làm tủ thờ cho các gia đình theo đạo Công giáo: khám thờ có vòm cuốn, hai bên là cột Corinth, đỉnh chạm hoa lá và chóp trang trí phủ màu bạc. Lòng khám ốp gỗ tự nhiên tông sáng để làm nền cho tượng thờ. Cách làm gỗ, chạm và hoàn thiện vẫn như với đồ thờ gia tiên; khác ở ngôn ngữ hình khối và biểu tượng.

Câu hỏi thường gặp

Phòng thờ nhỏ có nên làm vách chạm phía sau không?

Có thể làm, nhưng nên chọn vách chạm nông, hoa văn thưa và cùng màu với bàn thờ. Vách chạm sâu, nhiều lớp trong phòng nhỏ sẽ làm không gian bị ép.

Có thể đặt bàn thờ dưới gầm cầu thang hay giữa phòng khách không?

Nhiều nhà tránh đặt bàn thờ dưới gầm cầu thang vì có người đi lại phía trên. Bàn thờ nhỏ ở sảnh hoặc phòng khách vẫn phổ biến, nhưng nên dựa vào tường đặc và có không gian riêng phía trước.

Làm đồ thờ mất bao lâu?

Phụ thuộc số món và khối lượng chạm. Một bộ bàn thờ và vách chạm kín tường mất nhiều thời gian hơn bàn thờ đơn. M.O sẽ báo tiến độ cụ thể sau khi chốt bản vẽ.

Bắt đầu thiết kế phòng thờ cùng M.O

Anh/chị có thể xem phòng thờ và các không gian khác của công trình Quận 7 trong bài biệt thự tân cổ điển Quận 7: từ bản vẽ đến bàn giao, hoặc tại trang dự án. Đội thiết kế nội thất của M.O sẽ khảo sát phòng, đề xuất bố cục và kích thước theo thước Lỗ Ban. Đặt lịch qua 0919 443 733 (Mr. Thuần), showroom 42 Nguyễn Cơ Thạch, P. An Khánh, TP.HCM.