Nội thất gỗ tự nhiên bền nhờ đâu? Đi theo một món đồ tại xưởng M.O

Một bộ nội thất gỗ tự nhiên bền hay không, phần lớn đã được quyết định trước khi nó rời xưởng. Mặt tủ cong vênh sau một mùa nồm, mộng ghế lỏng sau vài năm, lớp sơn bong ở mép cánh: những lỗi này hầu như đều bắt nguồn từ một công đoạn bị làm vội. Bài này đi theo một món đồ gỗ tại xưởng M.O ở Bà Điểm, từ tấm gỗ thô đến lúc đóng kiện giao hàng, để anh/chị thấy độ bền nằm ở đâu.

Bước 1: Chọn và sấy gỗ

Gỗ tự nhiên luôn còn nước trong thớ. Nếu đưa vào gia công khi chưa sấy đủ, món đồ sẽ tiếp tục co lại sau khi đã về nhà khách, và chỗ yếu nhất (mộng, mối ghép, mép cánh) sẽ nứt trước.

Vì vậy gỗ nhập về xưởng được phân loại theo thớ và màu, sau đó qua lò sấy rồi để ổn định trong kho trước khi pha phôi. Thời gian sấy và độ ẩm mục tiêu phụ thuộc độ dày tấm gỗ và mùa trong năm. Thợ chọn phôi cũng loại bỏ những đoạn có mắt chết, nứt chân chim hay thớ xoắn ở vị trí chịu lực.

Một chi tiết ít người để ý: các tấm ghép thành mặt bàn, mặt tủ được xếp xen hướng vân. Khi gỗ co giãn theo thời tiết, các tấm kéo ngược chiều nhau và mặt lớn giữ phẳng lâu hơn.

Bước 2: Ghép mộng và ép

Đồ gỗ tân cổ điển có nhiều chi tiết cong, chân chạm, khung tựa uốn. Những vị trí này chịu lực lệch, nên M.O ưu tiên liên kết mộng âm dương kết hợp keo, thay cho chỉ bắt vít. Mộng được cắt khít, khi lắp phải gõ vào chứ không đặt lỏng.

Với mặt phẳng lớn và các tấm ốp veneer, xưởng dùng máy ép nhiệt để lớp keo dàn đều, không còn bọt khí giữa lớp veneer và tấm nền. Bọt khí nhỏ hôm nay sẽ thành vết phồng sau một hai năm, nhất là ở mép cánh tủ hay bị tay chạm vào.

Bước 3: Chạm khắc trên phôi đã ổn định

Phần chạm tay chỉ bắt đầu khi khung và phôi đã ổn định kích thước. Nếu chạm trên gỗ còn “sống”, nét chạm sẽ hở ra hoặc xé thớ khi gỗ tiếp tục co.

Nghệ nhân chạm theo bản vẽ hoa văn, phá thô bằng máy trước rồi tỉa bằng đục tay. Ở các khối chạm sâu như hoa hồng, lá cuộn, phần gốc khối luôn để dày hơn phần ngọn để không gãy khi lau chùi hay va chạm nhẹ. Mặt sau và mặt khuất của khối chạm cũng được làm sạch, vì đó là chỗ bụi và ẩm đọng lại nếu bỏ thô.

Bước 4: Ghép Tranh Veneer cho các mặt lớn

Mặt tủ, mặt bàn lớn của M.O thường làm bằng kỹ thuật Ghép Tranh Veneer: nhiều mảnh veneer gỗ tự nhiên được cắt theo bản vẽ, xếp thành hoa văn rồi ép lên tấm nền đã ổn định. So với một tấm gỗ nguyên khối cùng diện tích, mặt ghép veneer ít cong vênh hơn nhiều, vì lực co giãn của từng mảnh nhỏ triệt tiêu lẫn nhau.

Nhờ vậy, những mặt tủ rộng trong biệt thự tân cổ điển vẫn có thể làm liền một bức tranh mà không lo mặt gỗ võng theo mùa. Chi tiết về cách chọn giữa gỗ nguyên khối và veneer cho từng hạng mục, anh/chị xem trong bài gỗ tự nhiên nguyên khối và veneer.

Bước 5: Chà nhám và sơn nhiều lớp

Trước khi sơn, bề mặt được chà nhám qua nhiều cấp hạt, từ thô đến mịn. Ở các khe chạm, máy không vào được, thợ chà tay bằng giấy cuộn hoặc đầu mài nhỏ. Quy trình này M.O đã viết riêng trong bài kỹ thuật chà nhám gỗ.

Lớp sơn là áo giáp của đồ gỗ. Đồ gỗ M.O đi qua nhiều lớp: lót, chà, phủ, chà, phủ tiếp, giữa mỗi lớp đều để khô và chà mịn để lớp sau bám chắc. Mặt dưới đáy tủ, mặt trong cánh và hông giáp tường cũng được phủ như mặt ngoài. Gỗ chỉ được phủ một mặt sẽ hút ẩm lệch và cong về một phía.

Bước 6: Hoàn thiện, lắp thử và kiểm tra trước khi giao

Các món nhiều bộ phận như giường, tủ áo, bàn ăn kéo dài được lắp thử hoàn chỉnh tại xưởng. Thợ kiểm tra độ khít cánh, độ êm ray kéo, độ cân của chân trên mặt phẳng, màu sơn giữa các bộ phận có đồng đều không. Lỗi phát hiện ở đây được sửa ngay tại xưởng, nơi có đủ dụng cụ và điều kiện sơn.

Khâu kiểm tra cũng soi lớp sơn dưới đèn xiên ở nhiều góc, vì vết gợn nhỏ trên mặt bóng chỉ hiện ra khi ánh sáng chiếu chéo. Ngăn kéo được kéo ra đẩy vào nhiều lần, cánh tủ được mở hết hành trình bản lề để chắc không cạ vào khung. Với ghế, thợ ngồi thử và lắc nhẹ để nghe mộng có tiếng kêu hay không.

Sau khi đạt, đồ được tháo ra, bọc từng bộ phận, chèn góc và đóng kiện. Đội lắp đặt ráp lại tại công trình theo đúng đánh dấu đã làm ở xưởng.

Nội thất gỗ tự nhiên bền còn nhờ cách dùng

Một món đồ làm kỹ vẫn có thể xuống cấp nhanh nếu đặt sát cửa nắng chiều, sát máy lạnh thổi thẳng, hoặc lau bằng nước tẩy. Phần này M.O đã tổng hợp trong bài cách bảo quản đồ gỗ tự nhiên.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao biết một món đồ gỗ đã được sấy kỹ?

Nhìn bằng mắt rất khó. Cách thực tế nhất là hỏi xưởng về quy trình sấy, xem kho phôi, và kiểm tra các món đồ họ đã giao vài năm trước. Đồ gỗ chưa sấy đủ thường lộ ra ở mối ghép mặt bàn sau mùa khô đầu tiên.

Mộng âm dương có bền hơn ốc vít không?

Với khung chịu lực của đồ gỗ tự nhiên, mộng ăn sâu vào thớ và có keo nên chịu rung lắc tốt hơn. Vít vẫn được dùng cho bản lề, ray kéo và những chi tiết cần tháo lắp khi vận chuyển.

Có thể đến xưởng xem trực tiếp không?

Có. M.O nhận đặt lịch tham quan xưởng cho khách đang chuẩn bị thiết kế hoặc thi công, để anh/chị xem phôi gỗ, khu chạm và khu sơn trước khi quyết định.

Đặt lịch tham quan xưởng Bà Điểm

Gọi 0919 443 733 (Mr. Thuần) để hẹn giờ xem xưởng, hoặc ghé showroom 42 Nguyễn Cơ Thạch, P. An Khánh, TP.HCM. Thông tin về quy trình thi công nội thất trọn gói có trên website.